Νερό: Ενυδάτωση σε Βρέφη & Παιδιά

Ο κύκλος του νερού. National Geographic Kids
Στα γρήγορα:

Το νερό είναι η κινητήρια δύναμη όλης της φύσης, χωρίς αυτό δεν υπάρχει ζωή και ο ανθρώπινος οργανισμός το έχει ανάγκη για να επιβιώσει. Τα βρέφη και παιδιά έχουν ιδιαίτερα αυξημένες ανάγκες σε νερό, το οποίο και θα πρέπει να εισάγεται μόνο όταν εισάγονται οι στερεές τροφές. Η χορήγηση νερού χωρίς την παράλληλη εισαγωγή των στερεών τροφών, αν και προτείνεται από κάποιους, πρόκειται για μία απαρχαιωμένη πρακτική και αντίληψη που μπορεί να αποβεί επικίνδυνη, αφού η δηλητηρίαση από νερό έχει συμπτώματα που δεν αναγνωρίζονται εγκαίρως και μπορεί να αγνοηθούν εύκολα από τον φροντιστή.

Αν το βρέφος σας χρειάζεται νερό πριν την εισαγωγή των συμπληρωματικών στερεών τροφών, παραδείγματος χάριν για να λάβει ένα φάρμακο που διαλύεται μόνο σε νερό, τότε πρέπει να χορηγείται επακριβώς και αυστηρά σύμφωνα με τις οδηγίες παρασκευής & χορήγησης. Συνιστάται δε να μην ξεπερνάει τα 20ml έως 4 μηνών και τα 59-60ml από 4 έως 6 μηνών όλη την ημέρα με 150ml το ημερήσιο όριο, εκτός από ειδικές περιπτώσεις για τις οποίες ήδη θα σας έχει ενημερώσει σχετικά με τη λήψη νερού ο ιατρός σας.

Τι είναι το νερό;

Το νερό είναι μια διαφανής, άγευστη, άοσμη και σχεδόν άχρωμη χημική ουσία, η οποία αποτελεί το κύριο συστατικό των ποταμών, των λιμνών και των ωκεανών της Γης και των υγρών των περισσότερων ζωντανών οργανισμών. Είναι ζωτικής σημασίας για όλες τις γνωστές μορφές ζωής, παρόλο που δεν παρέχει θερμίδες ή οργανικά θρεπτικά συστατικά.

Γιατί χρειάζεται να πίνουμε νερό; Δεν το αποθηκεύουμε κάπως;

Ο ανθρώπινος οργανισμός είναι πραγματικά απίστευτα αποτελεσματικός στο τι αποθηκεύει και τι όχι.
Το νερό ως ουσία είναι πραγματικά πολύ δύσκολο να αποθηκευτεί και ο άνθρωπος χρειάζεται πολύ μεγάλη ποσότητα νερού, περισσότερη από ότι χρειάζεται σε λίπος ή υδατάνθρακες. Το νερό επίσης ήταν πάντα πολύ εύκολα προσβάσιμο στον άνθρωπο, οπότε δεν χρειάστηκε ποτέ να αναπτύξει κατά την εξέλιξη του ως είδος κάποιο μηχανισμό για να το αποθηκεύσει, όπως παραδείγματος χάριν κάνουν οι κάκτοι. Αν και με την καύση λιπαρών και υδατανθράκων ο οργανισμός παράγει κάποια ποσότητα νερού, αυτή δεν είναι αρκετή για να διατηρήσει τις λειτουργίες του οργανισμού.

Ο βασικός λόγος που δεν μπορούμε να αποθηκεύσουμε νερό είναι επειδή είναι κυριολεκτικά τοξικό αν γίνει. Πολλές λειτουργίες του οργανισμού στηρίζονται στην σχετική συγκέντρωση των υδατοδιαλυτών μορίων και αν υπάρχει υπερβολικά μεγάλη ποσότητα από ένα υδατοδιαλυτό μόριο, δεν μπορεί πραγματικά να το απορροφήσει ο οργανισμός πέραν από ότι έχει ήδη απορροφηθεί χωρίς να μετατραπεί το υδατοδιαλυτό μόριο σε μία αδιάλυτη μορφή, κάτι που το καθιστά τοξικό.
Ο οργανισμός χρησιμοποιεί έναν πολύ προηγμένο μηχανισμό για να απορροφήσει ό,τι χρειάζεται, και αυτό στηρίζεται στο γεγονός ότι υπάρχει περισσότερο νάτριο στο γαστρεντερικό σύστημα παρά στα κύτταρα, αν διαταραχθεί αυτή η ισορροπία μπορεί να αποβεί μοιραία ή να επιφέρει σοβαρές και χρόνιες συνέπειες.

Εκτός από την βοήθεια στην απορρόφηση πολύτιμων ουσιών, το νερό δεν είναι κάτι που απλά αποβάλλουμε με τα ούρα, τα κόπρανα, τον ιδρώτα, την ανάσα ή τα δάκρυα, είναι επίσης το μέσο με το οποίο αποβάλλουμε διάφορες ουσίες που ο οργανισμός πρέπει να αποβάλει λόγω της τοξικότητάς τους, όπως παραδείγματος χάριν η ουρία.

Η σωστη πρόσληψη και αποβολή νερού είναι σημαντική για τη γενική υγεία του οργανισμού διότι μας βοηθάει να αποβάλουμε αποτελεσματικά τις ουσίες από τον οργανισμό μας και να διατηρήσουμε την ισορροπία που χρειάζεται ο οργανισμός μας για να αναπτυχθεί και λειτουργήσει.

Πότε μπορώ να δώσω νερό στο βρέφος μου;

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας το νερό πρέπει να εισάγεται μαζί με τις στερεές τροφές στις 180 συμπληρωμένες ημέρες για τελειόμηνα υγιή βρέφη.

Πριν τους έξι μήνες το βρέφος πρέπει να σιτίζεται αποκλειστικά με μητρικό γάλα ή φόρμουλα γάλακτος. Εξαιρούνται τα διαλύματα επανυδάτωσης, οι σταγόνες, τα σιρόπια, τα συμπληρώματα ή άλλα φάρμακα όπως θα κρίνουν οι θεράποντες ιατροί του βρέφους. Τα βρέφη που θηλάζουν, πίνουν φόρμουλα ή κάνουν μικτή διατροφή μητρικού γάλακτος ή φόρμουλας λαμβάνουν από το γάλα όλο το νερό και την ενυδάτωση που χρειάζεται ο οργανισμός τους.

Μην χορηγείται αφεψήματα ή νερό χωρίς να συντρέχει ιατρικός λόγος.

Αν το βρέφος δεν πίνει επαρκή ποσότητα φόρμουλα γάλακτος μην δίνετε νερό ή αφέψημα, αλλά επικοινωνήστε άμεσα με τον ιατρό του παιδιού για να βρείτε την αιτία που έχει μειώσει ή απορρίψει τη φόρμουλα γάλακτος ή έχει μειώσει θηλασμούς.

Κάνει πολύ ζέστη, δεν μπορώ να του δώσω ούτε μια γουλιά;

Ο Χ Ι!

Αν θηλάζετε, προσφέρετε ελεύθερα στήθος όποτε θέλει το βρέφος.

Αν πίνει φόρμουλα, προσφέρετε ελεύθερα όποτε θέλει το βρέφος.

Ποτέ μην αραιώνετε την φόρμουλα με παραπάνω νερό.

Τα βρέφη μικρότερα των έξι μηνών δεν μπορούν να αποβάλουν σωστά το νερό και μπορεί να διαταράξει τα φυσιολογικά επίπεδα νατρίου οδηγώντας σε επιληπτικές κρίσεις, κώμα, εγκεφαλική βλάβη και θάνατο χωρίς εμφανή συμπτώματα.
Εικόνα μία λευκής σταγόνας νερού σε πορτοκαλί κύκλο με μία ανοιχτή πορτοκαλί γραμμή να το χωρίζει διαγώνια δηλώνοντας ότι απαγορεύεται το νερό σε βρέφη κάτω των 6 μηνών.
Ούτε μία σταγόνα νερό σε βρέφη κάτω των 6 μηνών!

Γιατί τα βρέφη και παιδιά χρειάζονται περισσότερο νερό και πιο συχνά από τους ενήλικες;

Εκτός από τη διατήρηση της φυσιολογικής λειτουργίας του οργανισμού, τα βρέφη και παιδιά έχουν μεγαλύτερες απαιτήσεις σε νερό γιατί είναι πολύ ευαίσθητα στις μεταβολές της θερμοκρασίας και έχουν μεγαλύτερη απώλεια νερού μέσω του δέρματος (ιδρώτας). Επιπροσθέτως έχουν υψηλότερο αναπνευστικό και μεταβολικό ρυθμό που αυξάνει την απώλεια νερού μέσω των πνευμόνων. Και φυσικά έχουν δραματική ανάπτυξη, ιδίως στο πρώτο έτος ζωής αυξάνουν τρεις φορές το βάρος τους και διπλασιάζουν το ύψος τους. Η ραγδαία ανάπτυξη τους συνεχίζεται έως την εφηβεία και ολοκληρώνεται στην νεώτερη ενήλικη ζωή τους.

Τα βρέφη και τα παιδιά διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο αφυδάτωσης λόγω της ηλικίας τους γιατί εξαρτώνται από τους φροντιστές τους για να πιουν νερό.

Τα βρέφη και τα παιδιά δεν μπορούν να ζητήσουν νερό, πρέπει να τα προτρέπουμε και να τους υπενθυμίζουμε πίνουν τακτικά νερό. Το να μην το κάνουμε θα οδηγήσει σε ανεπαρκή αυθόρμητη πρόσληψη νερού. Οι φροντιστές πρέπει να μάθουν να αναγνωρίζουν τα σημάδια δίψας από τα σημάδια πείνας που τους δείχνει το παιδί, η έλλειψη συνειδητοποίησης αυτών θα οδηγήσει σε ανεπαρκή απόκριση και μειωμένη ευαισθησία στη δίψα.

Η ευαισθησία στο αίσθημα της δίψας είναι μία συμπεριφορά που πρέπει να διδαχθεί το παιδί.

Τα παιδιά δεν έχουν ευαισθησία στη δίψα και μπορούν να περάσουν μεγάλες περιόδους χωρίς να πιουν νερό και ίσως δεν πιούν αρκετό νερό μετά την έντονη σωματική άσκηση.

Μόλις τα 2/3 των γονέων μπορουν να αναγνωρίσουν επιτυχώς τουλάχιστον ένα από τα σημάδια δίψας.

Είναι σημαντικό οι γονείς και οι φροντιστές να καλλιεργήσουν στα παιδιά το αίσθημα της δίψας.

Συμπτώματα αφυδάτωσης ανά βαθμό και ηλικία

Βαθμός ΑφυδάτωσηςΒρέφοςΠαιδί
Ήπια
<5% σε βρέφος
<3% σε παιδί
Δίψα
Εγρήγορση
Ανησυχία
Εκνευρισμός
Μειωμένη ποσότητα ούρων
Δίψα
Εγρήγορση
Ανησυχία
Εκνευρισμός
Μειωμένη ποσότητα ούρων
Μέτρια
5-10% σε βρέφος
3-6% σε παιδί
Λήθαργος
Υπνηλία,
Βυθισμένα μάτια
Μειωμένη ποσότητα ούρων
Ανησυχία
Ορθοστατική ζάλη
Βυθισμένα μάτια
Μειωμένη ποσότητα ούρων
Σοβαρή
>10 σε βρέφος
>6% σε παιδί
Χαλαρή και άτονη στάση σώματος σαν κούκλα
Χαμηλή θερμοκρασία
Καθόλου ούρα
Απώλεια συνείδησης
Παράλογη συμπεριφορά
Χαμηλή θερμοκρασία
Καθόλου ούρα
Μυϊκές κράμπες

Νερό & Συνιστώμενη Ποσότητα Νερού

Είναι πολύ δύσκολο να υπολογιστεί το πόσο νερό χρειάζεται ένα παιδί, γιατί η ποσότητα πρόσληψης στηρίζεται στην ηλικία, το φύλο, τη μάζα βάρους, το περιβάλλον, το επίπεδο δραστηριότητας και άλλους μοναδικούς παράγοντες.

Τα παρακάτω στοιχεία έχουν αντληθεί από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (ΕΑΑΤ), το Ινστιτούτο Ιατρικής (ΙΑ), και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Η ιστοσελίδα του Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ), ο ελληνικός φορέας, δεν ήταν προσβάσιμη κατά τη διάρκεια της σύνταξης του αρχείου.
Τα δεδομένα της ΕΑΑΤ και του ΠΟΥ περιλαμβάνουν το ποσοστό νερού σε ποτά και τρόφιμα.
Τα δεδομένα του ΙΑ περιλαμβάνουν το ποσοστό νερού σε ποτά, τρόφιμα καθώς και το νερό που απορροφάται από τα τρόφιμα κατά το μαγείρεμα.
Τα δεδομένα έχουν συνταχθεί από τους φορείς ΕΑΑΤ, ΙΑ & ΠΟΥ με βάση την πρόσληψη νερού και την ωσμωτικότητα των ούρων και όχι την κατάσταση ενυδάτωσης του οργανισμού.

Βρέφη έως 12 Μηνών

Βρέφη 0-6 μηνών

Το μητρικό γάλα και η φόρμουλα γάλακτος αποτελούνται 85% από νερό.

Οι διατροφικές απαιτήσεις του βρέφους που θηλάζει είναι:

  • 150ml ανά κιλό βάρους
  • 150kcal (κιλοθερμίδες) ανά κιλό βάρους
  • 130ml νερό ανά κιλό βάρους

Ο θηλασμός χωρίς πρόγραμμα παρέχει τη σωστή ενυδάτωση και τροφή στο βρέφος σας.

Θηλάστε ελεύθερα και χωρίς πρόγραμμα. Δεν χρειάζονται έξτρα υγρά.

Οι απαιτήσεις του βρέφους που σιτίζεται με φόρμουλα γάλακτος είναι:

  • 150ml ανά κιλό βάρους
  • 100kcal (κιλοθερμίδες) ανά κιλό βάρους
  • 130ml νερό ανά κιλό βάρους

Η σωστή παρασκευή της φόρμουλας και σίτιση κατά απαίτηση του βρέφους καλύπτει πλήρως τις ανάγκες του. Δεν χρειάζονται έξτρα υγρά.

Βρέφη από 6 έως 12 μηνών

Με την εισαγωγή των στερεών τροφών ο οργανισμός ξεκινάει να απορροφά υγρά από τις τροφές.

Οι απαιτήσεις ενός βρέφους 6 μηνών με μέσο όρο 7 κιλά βάρος καλύπτονται από:

  • 120ml φόρμουλα γάλακτος ανά κιλό βάρους = 840ml υγρά = 80kcal ανά κιλό βάρους
  • 1 μερίδα λαχανικά και 1 μερίδα φρούτα 240g σύνολο = 220ml υγρά= 20kcal ανά κιλό βάρους
  • Συνολικά υγρά από τη σίτιση = 150ml ανά κιλό βάρους
  • Νερό: 6 – 8 φορές από 50ml – 100ml

Οι απαιτήσεις ενός βρέφους που θηλάζει σε νερό είναι ελάχιστα λιγότερες στα 50-90ml από 6 – 8 φορές την ημέρα. Το μητρικό γάλα και η φόρμουλα γάλακτος καλύπτει ένα μεγάλο μέρος της ενυδάτωσης, ιδίως στην αρχή της εισαγωγής των στερεών τροφών που αρκετά βρέφη δεν δέχονται εύκολα το νερό.
Όσο αυξάνεται η ηλικία, τόσο θα πρέπει να αυξάνεται σταδιακά και η πρόσληψη νερού.
Θυμηθείτε, τα παιδιά δεν αναγνωρίζουν ακόμα το αίσθημα της δίψας, πρέπει να τους υπενθυμίζουμε συχνά να πίνουν νερό.

Σύγκριση των Συνιστώμενων Ποσοτήτων Πρόσληψης Νερού για Βρέφη έως 12 Μηνών ανά Φορέα

Ηλικία (μήνες)ΕΑΑΤ 2008:
Τιμές διαιτητικής αναφοράς
Ινστιτούτο της Ιατρική 2005:
Επαρκείς προσλήψεις
ΠΟΥ 2003, 2005:
Απαιτήσεις

0-4750ml ανά 24ώρο
(από το γάλα)
0-6100-190ml ανά κιλό βάρους ανά 24ώρο700ml ανά 24ώρο
6-12800-1000ml ανά 24ώρο
7-12800ml ανά 24ώρο
8-121000ml ανά 24ώρο

Σύγκριση των Συνιστώμενων Ποσοτήτων Πρόσληψης Νερού για Νήπια, Παιδιά & Εφήβους ανά Φορέα

Ηλικία (χρόνια)Εθνικός Διατροφικός Οδηγός για Βρέφη, Παιδιά & Εφήβους 2014:
Ενδεικτικές ημερήσιες ποσότητες
ΕΑΑΤ 2008:
Τιμές διαιτητικής αναφοράς
Ινστιτούτο της Ιατρική 2005:
Επαρκείς προσλήψεις
ΠΟΥ 2003, 2005:
Απαιτήσεις

12-24 μηνών250ml x 5 φορές την ημέρα1.1-1.2 λίτρα ανά ημέρα
1-3 ετών1.3 λίτρα ανά ημέρα1 λίτρο ανά ημέρα
2-3 ετών250ml x 5 φορές την ημέρα1.3 λίτρα ανά ημέρα
4-8 ετών250ml x 6-7 φορές την ημέρα1.6 λίτρα ανά ημέρα1.7 λίτρα ανά ημέρα
9-13 ετών (αγόρια)250ml x 8-10 φορές την ημέρα 2.1 λίτρα ανά ημέρα2.4 λίτρα ανά ημέρα
9-13 ετών (κορίτσια)1.9 λίτρα ανά ημέρα2.1 λίτρα ανά ημέρα1000ml ανά ημέρα
14-18 ετών (αγόρια)250ml x 10-12 φορές την ημέρα3.3 λίτρα ανά ημέρα
14-18 ετων (κορίτσια)2.3 λίτρα ανά ημέρα

Ποια είναι τα πιο συνήθης αίτια για τη μειωμένη πρόσληψη νερού;

Η συνήθης παρανόηση ότι το γάλα, τα αφεψήματα και οι χυμοί αντικαθιστούν το νερό είναι η πιο συνήθης αιτία μειωμένης πρόσληψης νερού.

Το γάλα, τα αφεψήματα και οι χυμοί δεν αντικαθιστούν το νερό, αντιθέτως οδηγούν συνήθως σε μειωμένη όρεξη για φαγητό & αναιμία λόγω έλλειψης σιδήρου που σχετίζεται με την υπερκατανάλωση γάλακτος και αφεψημάτων.

Επιπροσθέτως, αυξάνουν κατακόρυφα την πιθανότητα εμφάνιση τερηδόνας και παχυσαρκίας.

Ποιοί είναι οι κίνδυνοι αν δεν πίνουν αρκετό νερό;

Η ήπια αφυδάτωση στα παιδιά (2% απώλεια σωματικού βάρους) οδηγεί σε μειωμένη γνωστική ικανότητα.

Αναιμία έλλειψης σιδήρου που σχετίζεται με πρόσληψη γαλακτοκομικών άνω των 500ml την ημέρα.

Αυξημένη πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών.

Παχυσαρκία: τα παιδιά που αύξησαν την πρόσληψη νερού σε 1.1 ποτήρια την ημέρα μείωσαν το ποσοστό παχυσαρκίας 31%.

Κακή όρεξη, χαμηλή πρόσληψη βάρους, δυσκοιλιότητα ή πολτώδη, υδαρή κόπρανα: γνωστό και ως “Σύνδρομο του Πόσιμου Φαγητού” με τους χυμούς και τα αφεψήματα να ευθύνονται για τη μειωμένη πρόσληψη νερού. Η μείωση τους και η αύξηση νερού οδηγεί σε βελτίωση όλων των συμπτωμάτων.

Τερηδόνα: τα παιδιά που καταναλώνουν συχνά αφεψήματα, αναψυκτικά, χυμούς τυποποιημένους, συμπυκνωμένους ή σε σκόνη καθώς και χυμούς από 100% φρούτα παρουσίασαν αύξηση του κινδύνου εμφάνισης τερηδόνας.

Ένας πρακτικός οδηγός πρόσληψης νερού για Βρέφη, Παιδιά & Εφήβους

6 – 8 φορές την ημέρα:

  • Νήπια: 100 -120ml
  • 5 – 9 ετών: 160 -180ml
  • 10 – 15 ετών: 200 – 200ml
  • 15+ ετών: 280 – 300ml

Να θυμάστε ότι οι ποσότητες μπορεί να μειωθούν ή αυξηθούν ανάλογα την ηλικία, το φύλο, το περιβάλλον, το επίπεδο δραστηριότητας και την περιεκτικότητα των τροφίμων σε νερό. Αν το παιδί έχει κάνει έντονη σωματική δραστηριότητα πάντα να προσφέρετε νερό.

Πώς μπορώ να παροτρύνω το παιδί μου να πίνει περισσότερο νερό;

Με το κατάλληλο μέσο που θα βολέψει το παιδί σας και με την μίμηση μπορείτε να παροτρύνετε επιτυχώς το παιδί σας να πιει περισσότερο νερό, καθώς και να μάθει να αναγνωρίζει το αίσθημα της δίψας, αλλά και να αναγνωρίζει ότι μετά την έντονη σωματική δραστηριότητα χρειάζεται να πιει νερό.

Προτεινόμενοι μέθοδοι για παιδιά άνω των 6 μηνών
Κουταλάκι

Προτιμήστε το ως συμπληρωματική μέθοδο τρόπου πόσης νερού ή για μικρή χρονική διάρκεια.

  • Τοποθετήστε μία σαλιάρα στο μωρό σας και μία πετσέτα ώστε να καλύπτει το υπόλοιπο σώμα και τα πόδια του (ή μια ολόσωμη σαλιάρα)
  • Βάλτε νερό σε δύο ποτήρια και βάλτε δύο κουταλάκια
  • Τοποθετήστε λίγο νερό στο κουταλάκι σας και πιείτε θεατρικά: πλησιάστε αργά προς τα χείλη σας, σουφρώστε τα χείλη σας σαν να ρουφάτε και ανοίξτε το στόμα σας ελάχιστα
  • Βάλτε νερό στο κουταλάκι του και πλησιάστε το στόμα του
  • Αφήστε να νιώσει το νερό στα χείλη του, να τρέξει, να το σπρώξει με τη γλώσσα και ό,τι άλλο θελήσει έως ότου να εξοικειωθεί με την υφή και τη γεύση
  • Επαναλάβατε έως ότου να βαρεθεί αυτό το νέο παιχνίδι.
Ποτηράκι ή άλλο δοχείο μικρού μεγέθους

Πολλά βρέφη είναι δυναμικά και θέλουν να προσπαθούν να κάνουν τα πάντα μόνα τους. Ναι! Ακόμα και αν είναι μόλις 6 μηνών! Δοκιμάστε ένα ποτηράκι μικρού μεγέθους, με μικρό άνοιγμα και μαλακό χείλος, ελαφρύ σε βάρος, γυάλινο όπως ένα σφηνοπότηρο ή παιδικό από πλαστικό (χωρίς BPA), μπαμπού ή κάποιο άλλο φυσικό υλικό.

  • Βάλτε λίγο νερό στο ποτήρι, καθώς και σε ένα δικό σας ποτήρι
  • Πιείτε νερό από το ποτήρι σας με θεατρικές κινήσεις: πλησιάστε αργά το ποτήρι στο στόμα μας, σουφρώστε τα χείλη σας και πιείτε κάνοντας ένα χαρακτηριστικό “Γκλουπ!” και ένα “Αααααχ” ή όποιο άλλο ήχο ευχαρίστησης επιθυμείτε
  • Οδηγήστε το ποτήρι αργά προς το στόμα του, αφήστε να το πιάσει και καθοδηγήστε τα χέρια του με αργές κινήσεις (ή γρήγορες αν θέλει, αφήστε το παιδί να σας καθοδηγήσει, ίσως ανυπομονεί να δοκιμάσει!)
  • Γυρίστε ελαφρά το ποτήρι για να τρέξει το νερό, θέλετε να ακουμπήσει τα χείλια του, δεν σας ενδιαφέρει αν θα πιει ή αν πέσει κάτω
  • Κρατήστε το για 1-2 δευτερόλεπτα και αποσύρετε αργά το ποτήρι
  • Πάρτε το δικό σας ποτήρι και πιείτε και εσείς μία γρήγορη γουλιά κάνοντας ένα δυνατό ευχαριστημένο “Αααααχ”
  • Τώρα, προσφέρετε του το ποτήρι του ξανά με τον ίδιο τρόπο και μετά πιείτε και εσείς.
  • Αν θέλει να πιάνει μόνο του το ποτήρι χωρίς την καθοδήγησή σας, τότε τοποθετήστε το χέρι σας στον πάτο του ποτηριού, τόσο ελαφρά ώστε να το κρατήσετε για να μη πέσει και να του δώσετε την κλίση για να πιει, αλλά όχι τόσο δυνατά που θα καθοδηγείτε εσείς τη ροή.
  • Συνεχίστε έως ότου να βαρεθεί αυτό το καινούριο παιχνίδι.

Μπορεί να χρειαστούν πολλές επαναλήψεις ώσπου να κατανοήσει πώς να πίνει από το ποτήρι επιτυχώς ή χωρίς τη βοήθεια σας. Μην αναμένεται να πίνει άψογα χωρίς να χυθεί ούτε σταγόνα έως την σχολική ηλικία, αλλιώς σας περιμένει μεγάλη απογοήτευση και άδικο άγχος και εκνευρισμός. Η επανάληψη είναι η μήτηρ της μαθήσεως και η μίμηση το πιο δυνατό σας εργαλείο. Πιείτε νερό μαζί, αφήστε να κυλήσει στα χείλη, να γεμίσει το στόμα και να το αφήσει να κυλήσει ή ακόμα και να φτύσει – το παιχνίδι είναι ένας από τους αποτελεσματικούς τρόπους για να διδάξουμε ή να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να αναπτύξουν ή κατακτήσουν μία νέα δεξιότητα.

Καλαμάκι

Ένας αποτελεσματικός και διασκεδαστικός τρόπος κατάλληλος για βρέφη από 6 μηνών!

  • Πλύνετε καλά τα χέρια σας
  • Κόψτε ένα καλαμάκι στη μέση με ένα καθαρό ψαλίδι κουζίνας, το μικρό μέγεθος το κάνει πιο εύκολο στο χειρισμό και απαιτεί λιγότερη προσπάθεια για το παιδί στην αρχή
    • Αν χρησιμοποιείτε εναλλακτικά καλαμάκια, προτιμήστε χαρτοπολτού μικρού μεγέθους ή άλλου υλικού σε travel size.
  • Βάλτε νερό σε ένα ποτήρι και τοποθετήστε το καλαμάκι. Με το δείκτη σας, κλείστε το καλαμάκι ώστε να “παγιδεύσετε” το νερό
  • Αφαιρέστε το καλαμάκι από το ποτήρι κρατώντας την κορυφή του καλυμμένη με το δάχτυλό σας
  • Τοποθετήστε το καλαμάκι στα χείλη του παιδιού σε κεκλιμένη γωνία ώστε όταν αφαιρέσετε το δάχτυλο σας από την κορυφή το νερό θα τρέξει στα χείλη ή στο στόμα του. Ο στόχος εδώ είναι το παιδί να καταλάβει ότι ρέει νερό από το καλαμάκι. Καθώς το κάνετε, πείτε στο παιδί να “πιει μια γουλιά”
  • Μόλις το παιδί κατανοήσει ότι το νερό ρέει από το καλαμάκι, προτρέψτε το να κλείσει τα χείλη του γύρω από αυτό. Όταν το κάνε, αφαιρέστε το δάχτυλο σας ώστε να τρέξει το νερό. Εδώ η μίμηση και η εξοικείωση θα σας βοηθήσει, πιείτε και εσείς με τον ίδιο τρόπο (από διαφορετικό καλαμάκι) δίνοντας έμφαση στο πως σουφρώνετε τα χείλη σας και κάνοντας ήχους ρουφήγματος.
  • Επαναλάβετε έως ότου να βαρεθεί αυτό το καινούριο παιχνίδι. Μπορείτε επίσης να δώσετε ένα καλαμάκι ως παιχνίδι πριν ή μετά την προσπάθεια μάθησης πόσης – προσοχή! Ποτέ μην αφήνετε το παιδί να παίζει μόνο του χωρίς επίβλεψη με καλαμάκια.
  • Μόλις το παιδί είναι σε θέση να κλείσει τα χείλη του γύρω από το καλαμάκι με ευκολία, είναι καιρός να ασχοληθείτε με το επόμενο στάδιο, που είναι η πόση του νερού από το καλαμάκι. Αυτό μπορεί να γίνει την ίδια στιγμή ή αργότερα.
  • Τοποθετήστε το καλαμάκι ελάχιστα μέσα στο στόμα χωρίς να αφαιρέσετε το δάχτυλό σας από την κορυφή. Μόλις το δείτε να προσπαθεί να ρουφήξει, αφαιρέστε γρήγορα το δάχτυλό σας. Επαναλάβετε έως ότου να κατανοήσει την ιδέα του συνεχούς ρουφήγματος και ροής.
  • Συνεχίστε την προσπάθεια έως ότου να αναζητήσει νέα πηγή διασκέδασης. Μπορεί να χρειαστούν αρκετές φορές ώσπου να κατανοήσει πώς να πίνει από το καλαμάκι. Να είστε υπομονετικοί, ήρεμοι και υποστηρικτικοί, μην διστάσετε να επαινέσετε ακόμα και τις προσπάθειες που δεν ήταν πλήρως επιτυχής! Αποφύγετε να πείτε ένα απλό “Μπράβο” αλλά διανθίστε τον έπαινο δίνοντας έμφαση στην όλη προσπάθεια, παραδείγματος χάριν “Μπράβο που προσπάθησες, ναι, έτσι ρουφάμε! Σχεδόν το κατάφερες!”
  • Μόλις το κατανοήσει, προσφέρετε του το καλαμάκι στο ποτήρι, κρατώντας το από το πλάι ώστε να μείνει σταθερό και αφήστε το να πιει όσο θέλει

Φυσικά, μην ξεχάσετε να πιείτε και εσείς μαζί του!

Βρεφικά & παιδικά ποτήρια με στόμιο & τύπου 360ο

Στην αγορά θα βρείτε διάφορα σχέδια βρεφικών & παιδικών ποτηριών σε πληθώρα χρωμάτων και στυλ – συνήθως ονομάζονται ως “εκπαιδευτικά”. Πολλά παιδιά προτιμούν ποτήρια με χερούλια ώστε να μπορούν να τα χειρίζονται μόνα τους.

Τα πιο σημαντικά που πρέπει να θυμάστε στην επιλογή σας είναι:

  • Το υλικό του: προτιμήστε προϊόντα κατάλληλα για χρήση από βρέφη και παιδιά, χωρίς BPA και από επώνυμες μάρκες που έχουν πιστοποίηση και σχετικές πληροφορίες πάνω στη συσκευασία.
  • Το στόμιο του: αν το παιδί θηλάζει, προτιμήστε σκληρό στόμιο – η χρήση μαλακών στομίων μπορεί να προκαλέσει σύγχυση θηλών και να σαμποτάρει τον θηλασμό. Αν το παιδί δεν θηλάζει αλλά πίνει από μπιμπερό, προτιμήστε ένα στόμιο που δεν μοιάζει στη θηλή του μπιμπερό.
  • Πλύνετε καλά το ποτήρι και όλα τα εξαρτήματά του με κατάλληλο απορρυπαντικό πιάτων και ξεπλύνετε με καυτό νερό
  • Βάλτε λίγο νερό στο ποτήρι και ώρα για θέατρο!
  • Σηκώστε το ποτήρι και πλησιάστε το στο στόμα σας, προσοχή μην ακουμπήσετε το στόμιο στο στόμα σας, σουφρώστε τα χείλη σας ενώ κάνετε ήχο ρουφήγματος
  • Προσφέρετε το ποτηράκι στο παιδί σας
  • Αν δείξει ενδιαφέρον, αφήστε το να το πιάσει και καθοδηγήστε τα χέρια του προς το στόμα του, όταν πλησιάσει τα χείλη ανασηκώστε απαλά το ποτηράκι ώστε να τρέξει το νερό
  • Αν δεν δείξει ενδιαφέρον, συνεχίστε να πίνετε θεατρικά από το ποτήρι και προσφέρετε το απλά να παίξει μαζί του, αφήστε το να εξοικειωθεί και μετά από λίγο ζητήστε του να σας δώσει το ποτηράκι γιατί θέλετε να πιείτε νερό, επαναλάβετε ώσπου να βαρεθεί το νέο αυτό παιχνίδι.

Όπως και όλοι οι άλλοι μέθοδοι ίσως χρειαστούν πολλές επαναλήψεις. Μη διστάσετε να δοκιμάσετε διαφορετικά ποτήρια και σχέδια έως ότου να βρείτε αυτό που ταιριάζει στο παιδί σας.

Σύριγγα

Η σύριγγα είναι μία εναλλακτική μέθοδος πόσης και συστήνεται μόνο για ιατρικά σκευάσματα, αν το παιδί δεν πίνει καθόλου νερό, τότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως λύση ανάγκης με τον παρακάτω τρόπο:

Προμηθευτείτε αποστειρωμένες σύριγγες σιτίσεως μίας χρήσης διαφορετικών μεγεθών. Αποφύγετε να χρησιμοποιήσετε σύριγγα βελόνας. Ποτέ μην επαναχρησιμοποιείτε σύριγγες μιας χρήσης.

  • Πλύνετε καλά τα χέρια σας
  • Βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας κάθεται όρθια
  • Τοποθετήστε την άκρη της σύριγγας στο νερό ώσπου να βυθιστεί και τραβήξτε το έμβολο μέχρι το νερό να φτάσει στην ποσότητα που θέλετε
  • Αφαιρέστε απαλά το άκρο της σύριγγας από το νερό
  • Βάλτε την άκρη της σύριγγας μέσα στο στόμα του παιδιού σας
  • Πιέστε απαλά το έμβολο για να εκτοξεύσετε μικρές ποσότητες στο πλάι του στόματος
  • Αφήστε το παιδί σας να καταπιεί πριν σπρώξετε ξανά το έμβολο
  • Όταν έχει πιεί όσο θέλει, αφαιρέστε τη σύριγγα και πετάξτε την.

Προσοχή!

  • Μην ρίχνετε όλο το νερό με μία κίνηση – μπορεί να πνιγεί.
  • Μην στοχεύετε στο μέσο του στόματος, τοποθετήστε τη σύριγγα προς το πλάι.
  • Ποτέ μη χρησιμοποιείτε ξανά σύριγγες μιας χρήσης.

Γιατί να μη δώσετε νερό με το μπιμπερό

Εικόνα με έναν κόκκινο απαγορευτικό κύκλο με μία κόκκινη διαγώνια γραμμή που έχει στο κέντρο της ένα μπιμπερό με νερό.
Ποτέ νερό στο μπιμπερό!

Η χρήση του μπιμπερό πρέπει να διακόπτεται σταδιακά μετά τον 9ο μήνα με μετάβαση σε έναν εναλλακτικό τρόπο πόσης του γάλακτος και να έχει ολοκληρωθεί έως το ενάμιση έτος τουλάχιστον για λόγους στοματικής αλλά και ωτικής υγιεινής.

Αν πίνει το νερό σε μπιμπερό ήδη ή τώρα ξεκινήσατε να το προσφέρετε, προτιμήστε έναν από τους παραπάνω τρόπους που περιγράφονται. Πολλοί γονείς και φροντιστές είναι διστακτικοί ως προς την διακοπή του μπιμπερό, αλλά δείχνοντας εμπιστοσύνη στα παιδιά και διδάξοντάς τους εναλλακτικούς τρόπους πόσης, μπορεί να μας εκπλήξουν ευχάριστα με τις δυνατότητές τους.

Είδη νερού & πότε μπορούν να εισαχθούν

Υπάρχουν διάφορα είδη νερού, αν το νερό σας είναι κατάλληλο προς πόση τότε προσφέρετε απλό πόσιμο τρεχούμενο νερό.

Εκτός από αυτό μπορείτε να προσφέρετε εμφιαλωμένο επιτραπέζιο, μεταλλικό, πηγής ή ανθρακούχο νερό.

Όπως δηλώνει η κάθε ονομασία, το καθένα έχει διαφορετικά προέλευση.

Το επιτραπέζιο νερό πρόκειται για εμφιαλωμένο τρεχούμενο πόσιμο νερό.

Το μεταλλικό νερό προέρχεται από υπόγειες πηγές και έχει ανάλογο φορτίο μετάλλων.

Το νερό πηγής εμφιαλώνεται κατευθείαν στην πηγή.

Το ανθρακούχο νερό περιέχει πρόσθετο διοξείδιο του άνθρακα εξού και οι μπουρμπουλήθρες. Σε μικρές ηλικίες ίσως προκαλέσει εντερική αναστάτωση αν υπερκαταναλωθεί.

Μπορείτε να δίνετε όποιο είδος νερού έχετε διαθέσιμο.

Το νερό για βρέφη και παιδιά δεν χρειάζεται βράσιμο.

Πώς μπορώ να κάνω το νερό πιο ελκυστικό;

Όπως αναφέρθηκε αρκετές φορές στο παρόν αρχείο, η μίμηση είναι ένα από τα πιο δυνατά εργαλεία της γονεϊκότητας και το κυριότερο στο να μάθουμε τα παιδιά μας να αναγνωρίζουν το αίσθημα της δίψας και να πίνουν νερό. Και θα πρέπει να τη χρησιμοποιήσετε όσο καλύτερα μπορείτε, δώστε έμφαση στην ευχαρίστηση που μας προσφέρει το νερό με επιφωνήματα και πιείτε νερό μπροστά και μαζί με το παιδί σας. Παράλληλα, υπάρχουν διάφοροι τρόποι που μπορείτε να δοκιμάσετε για να κάνετε το νερό πιο ελκυστικό.

Τζαζαρίστε το!

  • Προμηθευτείτε διάφορα καλαμάκια σε διαφορετικά σχέδια και χρώματα, καθώς και ομπρελίτσες για κοκτέιλ και άλλα διακοσμητικά ποτηριών
  • Προσθέστε λίγες σταγόνες πορτοκάλι, λεμόνι ή λάιμ μαζί με μία φέτα στο χείλος του ποτηριού
  • Προσφέρετε ανθρακούχο νερό σκέτο ή με λίγες σταγόνες λεμόνι, πορτοκάλι ή μοσχολεμονο
  • Δοκιμάστε διαφορετικά ποτήρια, σε διαφορετικά μεγέθη και σχέδια

Τροφές & Περιεκτικότητα σε νερό

Μέσος όρος περιεκτικότητας σε νερό ανά ομάδα τροφίμων:

  • Λαχανικά: 30% – 90%
  • Φρούτα 40% – 87%
  • Μαγειρεμένα όσπρια, ρύζι, μακαρόνια και παρεμφερή τρόφιμα: 65% – 80%
  • Ψάρια: 70% – 80%
  • Κρέας: 45% – 65%
  • Ψωμί: 30 – 45%

Πηγές

  • Hydration in infants and children, Vanessa Shaw, Great Ormond Street Hospital for Children
  • The Pulse, Health Resources, St. Louis Children’s Hospital
  • Online Q&A, July 2014, WHO
  • Infant Food and Feeding, American Academy of Pediatrics
  • Εθνικός Διατροφικός Οδηγός Ελλάδος για Βρέφη, Παιδιά & Εφήβους
Σύνταξη - Επιμέλεια: Αναστασία Παπαγγελή Φέλιξ

Το περιεχόμενο της ιστοσελίδας είναι καθαρά ενημερωτικό, δεν προορίζεται να αντικαταστήσει την επαγγελματική ιατρική συμβουλή, τη διάγνωση ή τη θεραπεία. Πάντα να ζητάτε τη συμβουλή του γιατρού του παιδιού σας ή άλλου ειδικευμένου ιατρού με τυχόν ερωτήσεις σχετικά με την ιατρική του κατάσταση. Ποτέ μην παραβλέπετε την επαγγελματική ιατρική συμβουλή ή μην αργοπορήσετε την αναζήτηση της, λόγω κάποιας πληροφορίας που έχετε διαβάσει σε οποιαδήποτε ιστοσελίδα.

Be the first to comment

Leave a Reply