Μίλα μου για Μέλι!

Το μέλι είναι μια γλυκιά παχύρρευστη υγρή ουσία που παράγεται από τις μέλισσες και συγγενικά τους έντομα χρησιμοποιώντας το νέκταρ των ανθισμένων φυτών ή μελιτώματα δένδρων. Υπάρχουν περίπου 320 διαφορετικές ποικιλίες μελιού, οι οποίες ποικίλλουν στο χρώμα, στην οσμή και στη γεύση. Το μέλι είναι τόσο παλιό όσο και η ανθρωπότητα. Μια από τις πρώτες ενδείξεις για τη συγκομιδή μελιού είναι η τοιχογραφία “Ο Άνθρωπος της Μπίκορπ” που χρονολογείται στα 15.000 χρόνια πριν, στη Βαλένθια της Ισπανίας, και απεικονίζει έναν άνθρωπο που σκαρφαλώνει πιθανότατα σε ένα δέντρο για να κλέψει, με το εργαλείο που κρατάει, το μέλι από την αποικία άγριας μέλισσας. Το αποτέλεσμα ήταν η καταστροφή της αποικίας και η επιτυχία του ανθρώπου.

“Ο Άνθρωπος της Μπίκορπ”
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η τοιχογραφία που απεικονίζεται παραπάνω είναι ηλικίας περίπου 15.000 ετών. Ανακαλύφθηκε στις αρχές του 1900 στη Βαλένθια της Ισπανίας στο Σπήλαιο της Αράχνης (Cueva de la Araña) που βρίσκεται στον ποταμό Cazunta.

Στον σημερινό κόσμο της ευκολίας, με τη μαγεία της υψηλής τεχνολογίας που μας προσφέρει το πρόχειρο φαγητό και τα υποκατάστατα της ζάχαρης, είναι δύσκολο να εκτιμηθεί η αξία του μελιού και η περίοπτη θέση που κατείχε για αιώνες στη διατροφή μας.

Οι άνθρωποι το έτρωγαν, πλένονταν και επούλωναν τις πληγές τους με αυτό, και το εμπορεύονταν. Το μέλι χρησιμοποιείται εδώ και πολλές χιλιάδες χρόνια και στην πραγματικότητα η ιστορία του ανθρώπου έχει πολλές αναφορές σε αυτό.

Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν στην Αίγυπτο βάζα με μέλι που είχαν ταφεί με τους Φαραώ, όπου το μέλι είχε διατηρηθεί και ήταν ακόμα βρώσιμο. Στην παλαιά διαθήκη, η γη του Ισραήλ συχνά αναφέρεται ως «η γη που ρέει γάλα και μέλι». Ο Θεός έθρεψε τον Ιακώβ με μέλι από βράχο και έδωσε στο Ισραήλ αλεύρι, ελαιόλαδο και μέλι. Ο Ιωάννης ο Βαπτιστής έτρωγε ακρίδες και άγριο μέλι. Το μέλι αναφέρεται στα Χειρόγραφα της Νεκρής Θάλασσας, στη Παλαιά Διαθήκη, στο Ταλμούδ και στο Κοράνι.

Οι Ρωμαίοι χρησιμοποίησαν το μέλι για να θεραπεύσουν τις πληγές τους μετά από μάχες. Ο Αννίβας, ένας μεγάλος στρατηλάτης, έδωσε στο στρατό του μέλι και ξύδι, καθώς διέσχιζαν τις Άλπεις με ελέφαντες για να πολεμήσουν τη Ρώμη. Κατά τη διάρκεια του 10ου αιώνα, οι βασιλιάδες και οι βασίλισσες της Αγγλίας είχαν ζυμώσει και παρήγαγαν κρασί μελιού (Mead).

Αξίζει να σημειωθεί ότι το μέλι είναι μια οργανική φυσική ζάχαρη και είναι γεγονός ότι πριν από τη βιομηχανική εποχή οι γλυκές γεύσεις και η ζάχαρη ήταν δυσεύρετες και πολύτιμες.

Το μέλι αποτελείται κυρίως από ζάχαρη, καθώς και ένα μείγμα αμινοξέων, βιταμινών, μετάλλων, σιδήρου, ψευδαργύρου και αντιοξειδωτικών. Εκτός από τη χρήση του ως φυσικού γλυκαντικού, το μέλι χρησιμοποιείται ως αντιφλεγμονώδες, καθώς και ως αντιοξειδωτικός και αντιβακτηριακός παράγοντας σε διαφορά σύγχρονα προϊόντα. Είναι συνήθης η κατανάλωση μελιού για τη θεραπεία του βήχα ή η τοπική χρήση, μιας και συμβάλλει στην επούλωση των πληγών.

Ωστόσο, η κατανάλωση του μελιού για τα ευεργετικά στοιχεία που περιέχει είναι δώρον άδωρον, καθώς η περιεκτικότητα είναι πολύ μικρή και χρειάζεται μεγάλη ποσότητα για να τα λάβουμε, γεγονός που συνεπάγεται και πολλά σάκχαρα. Επιπλέον, η βιοδιαθεσιμότητα των στοιχείων αυτών είναι εξαιρετικά μικρή και, συνεπώς, ο οργανισμός δεν θα μπορέσει να τα αξιοποιήσει. Δεν θα πρέπει να ξεγελάμε τον εαυτό μας πιστεύοντας ότι αν καταναλώσουμε μέλι, καταναλώνουμε κάτι περισσότερο ωφέλιμο από ένα φυσικό γλυκαντικό.

Το μέλι υπόκειται σε δυο κατηγορίες επεξεργασίας:

  • Επεξεργασμένο με θερμότητα
  • Άθερμο (not heat-treated)

Η διαφορά στην επεξεργασία είναι ότι στην εξαγωγή του μελιού χωρίς θερμότητα, πχ με φυγόκεντρο κυψέλης χωρίς να θερμανθεί για ομοιομορφία μετά ή με συμπίεση των πλαισίων, το μέλι διατηρεί αναλλοίωτα τα συστατικά του, ενώ στο επεξεργασμένο με θερμότητα, ένα ποσοστό τους έχει μειωθεί. Ο τρόπος επεξεργασίας του μελιού αναγράφεται στην ετικέτα ή μπορείτε να απευθυνθείτε στον παραγωγό.

Στην παιδική διατροφή το βέλτιστο είναι να επιλέγουμε άθερμο μέλι, που έχει συλλεχθεί χωρίς τη χρήση θερμότητας, και να το προσφέρουμε ωμό, ώστε να γλυκαθούν αλλά και να αποκομίσουν όσο το δυνατόν περισσότερα από τα οφέλη του.

Η χρήση του μελιού με ασυδοσία δεν προσφέρει κανένα όφελος. Εν αντιθέσει, προσφέρει μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας που μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε υπερκατανάλωση του. Το μέλι είναι σαφώς καλύτερο από τη ζάχαρη, αλλά παραμένει ένα γλυκαντικό.

Το μέλι εισάγεται στη διατροφή του βρέφους αυστηρά μετά τη συμπλήρωση του έτους, δηλαδή 12 μήνες συμπληρωμένους / 52 εβδομάδες.

Γιατί;

Γιατί υπάρχει μεγάλη πιθανότητα το μέλι να περιέχει το βακτηρίδιο ή την τοξίνη της αλλαντίασης.

Πριν το έτος, ο οργανισμός των βρεφών είναι πολύ πιθανό να μη μπορέσει να αντεπεξέλθει, εάν προσβληθεί από αλλαντίαση, οδηγώντας ακόμα και σε θάνατο, εάν δεν γίνει άμεση επέμβαση, καθώς η δηλητηρίαση παραλύει το σώμα και δεν έχει εμφανή συμπτώματα.

Μπορώ να το εισάγω την ημέρα που χρονίζει;

Ναι!

Η ομάδα μας δεν συστήνει να γίνει εκείνη την ημέρα η εισαγωγή, για να μην περάσετε τη γιορτινή αυτή ήμερα με αγωνία, σε περίπτωση οποιασδήποτε αντίδρασης. Ωστόσο, αν θέλετε, φυσικά και μπορείτε να δώσετε.

Πώς το εισάγω;

Στην άκρη ενός κουταλιού του γλυκού βάζετε μια μικρή μύτη μέλι και του το δίνετε να δοκιμάσει. Αυτό ήταν! Φτάνει!

Πόσο δίνω;

Όσο το λιγότερο τόσο το καλύτερο!

Παραμένει ένα γλυκαντικό με υψηλό ποσοστό σακχάρων και, όπως ήδη αναφέραμε, θα χρειαστεί μεγάλη ποσότητα για να λάβει μέσω της πέψης τις ευεργετικές του ιδιότητες!

1 κουταλάκι του γλυκού την εβδομάδα ή το δεκαήμερο είναι μια χαρά ποσότητα και συχνότητα.

Τα σάκχαρα, ανεξαρτήτως αν προέρχονται από φρούτα ή γλυκαντικά, πρέπει να αποτελούν ένα πολύ μικρό ποσοστό της διατροφής των παιδιών μας: ιδανικά λιγότερο από 5%, ειδικά αν προέρχονται από απλά σάκχαρα όπως τα γλυκαντικά.

Μια ταχινοτηγανίτα, ένα συννεφόψωμο με βούτυρο και μέλι ή μια σως με μέλι ως συνοδευτικό στο φαγητό κάθε 7-10 ημέρες αρκούν.

Τα γλυκά με μέλι ως γλυκαντικό παραμένουν γλυκά, οπότε θα πρέπει να προσφέρονται με φειδώ. Μια φορά στις 10-15 ή και παραπάνω ημέρες, ένα οικογενειακό γλυκό που θα φτιάξετε μαζί είναι απόλαυση!

Bonus!

Μπορεί κάποιος να είναι αλλεργικός στο μέλι;

Ναι!

Είναι εξαιρετικά σπάνιο με ποσοστό παγκοσμίως 0,001%, ενώ υπάρχουν ελάχιστες καταγεγραμμένες περιπτώσεις.

Αν το ψήσω δεν θα είναι ασφαλές;

Ο Χ Ι!!!!!

Το μέλι μπορεί να περιέχει σπόρους ή και την τοξίνη που αυτοί εκκρίνουν όταν εξουδετερωθούν. Ενώ η τοξίνη της αλλαντίασης καταστρέφεται με τη θερμότητα, ο σπόρος του βακτηριδίου της αλλαντίασης είναι εξαιρετικά ανθεκτικός στη θερμότητα και χρειάζεται πολύ μεγάλη θερμοκρασία και πίεση για να εξουδετερωθεί.

Με οικιακό εξοπλισμό ΔΕΝ γίνεται η απαραίτητη διαδικασία θερμότητας και πίεσης για να εξουδετερωθούν πιθανοί σπόροι και τοξίνη. Ένα από τα πιο γνωστά περιστατικά που συνέβησαν στην Ελλάδα αφορά μια οικογένεια που έψησε για 24 ώρες κρέας προσβλημένο με το βακτηρίδιο και τα μέλη της προσβλήθηκαν από αλλαντίαση, γιατί η θερμότητα δεν ήταν αρκετή για να εξουδετερώσει τον σπόρο.

ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΣ ΜΥΘΟΣ ΟΤΙ Η ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΤΟΥ ΟΙΚΙΑΚΟΥ ΦΟΥΡΝΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΞΟΥΔΕΤΕΡΩΣΕΙ ΣΠΟΡΟΥΣ & ΤΟΞΙΝΗ και δυστυχώς υποστηρίζεται από μεγάλες ελληνικές οργανώσεις και εταιρείες.

Χμμ… τότε γιατί κυκλοφορούν βρεφικά προϊόντα με μέλι;

Τα βρεφικά προϊόντα διατροφής που περιέχουν μέλι έχουν παραχθεί υπό σωστές βιομηχανικές συνθήκες για να εξουδετερωθεί ο σπόρος και η τοξίνη του, ενώ συνηθώς πρόκειται για φτωχά διατροφικά προϊόντα, όπως αρτοσκευάσματα ή κρέμες αλεύρων.

Εδώ είναι και η ιδανική στιγμή για να υπενθυμίσουμε ότι η ομάδα μας ρητά και αμετάκλητα δηλώνει ότι τα βρεφικά και παιδικά αρτοσκεύασματα και σκόνες αλεύρων, με μέλι ή χωρίς, είναι περιττά και κενές θερμίδες. Το μόνο που τα κάνει βρεφικά είναι η συσκευασία και η διαφήμισή τους.

Διαβάστε επίσης:

Εγώ Είμαι Ο Λόγος Που Δεν Δίνεις Μέλι Στο Μωρό Σου
Η συγκλονιστική μαρτυρία της Kelli Taget που προσβλήθηκε από αλλαντίαση ως βρέφος.

Τι συμβαίνει τελικά με το ρυζάλευρο & τα δημητριακά;

Πηγές

Botulism, Newsroom 10 January 2018, World Health Organization

Crittenden, Alyssa. (2011). The Importance of Honey Consumption in Human Evolution. Food and Foodways. 19. 257-273. 10.1080/07409710.2011.630618.

Botulism Q & A-Dr. Linda Harris, UC Davis, UC Master Food Preserver Mission

Genigeorgis, C and K.Koutsoumanis 2005. Microbiology and safety of meat and meat products. In S.Georgakis (ed) Meat and Meat Products: production-technology-hygiene and marketing. Contemporary Education Publishers, Thessaloniki, Greece. pp 779-843.

Botulism, Centers for Disease Control and Prevention (CDC) , National Center for Emerging and Zoonotic Infectious Diseases (NCEZID) , Division of Foodborne, Waterborne, and Environmental Diseases (DFWED)

Σύνταξη: Αναστασία Παπαγγελή Φέλιξ 
Επιμέλεια: Μαρίνα Καζίλα

Be the first to comment

Leave a Reply